Angst
Faalangst/angst om niet goed genoeg te zijn
Faalangst geeft vaak veel onrust en spanningen en leidt meestal tot het
afzeggen van afspraken, piekeren en een afhankelijke houding. Faalangst
is een verzamelnaam voor meerdere angstklachten.
Binnen
relaties kan faalangst leiden tot afhankelijkheid van de ander en jezelf
minderwaardig voelen.
Angstige
overbezorgdheid voor dierbaren
Als
de angst dat degenen die wij lief hebben iets overkomen buitensporige
vormen aanneemt raden wij aan deze angst in therapie te bestrijden.
Denk aan de angst die je overvalt als dierbaren op vakantie gaan, dat
hen een ramp overkomt en je dit maar niet los kan laten. Of je als ouder
doodsangsten uitstaat als je kind naar school fietst. Tal van varianten
zijn denkbaar net als bijvoorbeeld die ziekte van jouw kind die direct
voor je gevoel een levensbedreigende kwaal wordt.
Vliegangst
Een algemeen
bekende angst waaraan in principe snel een eind gemaakt kan worden, maar
waarvan mensen niet snel zullen toegeven dat ze in dergelijke mate eronder
lijden dat ze daardoor niet durven vliegen. Dit is een typisch voorbeeld
van een angst waarvan mensen geloven dat ze deze nooit zullen kunnen overwinnen
en 'er mee moeten leven'.
Bloedfobie/angst
voor bloed
Heel
erg bang zijn voor bloed (en daarmee samenhangend vaak ook flauwvallen)
is een vorm van een 'specifieke fobie'. Bij bloedprikken of het zien van
bloed kan er een sterke bloeddrukdaling optreden waardoor je je onwel,
draaierig, misselijk en duizelig gaat voelen. Bloedfobie is de enige fobie
waarbij sprake is van daling van de bloeddruk. Meestal gaat angst samen
met een bloeddrukstijging. Dit betekent dat flauwvallen bij het zien van
bloed of zelfs het denken eraan tot flauwvallen kan leiden (in tegenstelling
tot andere fobieën).
Therapie is bedoeld voor degenen die voortdurend onrustig blijven in omgevingen
waarin ze bang zijn om met bloed geconfronteerd te worden (ziekenhuis,
televisieprogramma's, tijdschriften, bloedbank, ongelukken etc.) ondervinden
onnodig veel last van hun klacht en lijden eronder.
Angst
voor inbraak
Mensen met een enorme angst voor inbrekers voelen zich vaak onbegrepen
en niet gerespecteerd om hun angstklacht. Angst voor inbrekers kan ernstige
vormen aannemen. Mensen met inbrekersangst letten veelvuldig op geluiden,
schaduwen, verdacht uitziende personen of bewegingen. Je controleert vaak
of alles goed afgesloten is. Vooral 's nachts komt de angst opzetten,
zeker wanneer je alleen bent. Ook blijf je vaak wakker liggen om elk geluidje
uit de omgeving op te kunnen vangen.
Agorafobie
of Straatvrees
Agorafobie is een angstklacht die veel voorkomt. Mensen met agorafobie krijgen
hun klacht vooral buitenshuis. Dit kunnen winkels zijn, een bioscoop, openbaar
vervoer, het werk, de straat, bibliotheek enzovoorts.
De angst gaat vaak samen met een verdwaasd of onwerkelijk gevoel, gespannenheid
en rusteloosheid, nervositeit, prikkelbaarheid, zweten, hartkloppingen,
gevoel weg te willen/moeten uit de situatie waarin je je niet goed voelt,
vermoeidheid, hyperventilatie. Ook angst voor een heftige paniekaanval waarin
je doodsangsten uitstaat en geen controle meer hebt, komt veel voor bij
agorafobie.
De klachten leiden meestal tot het vermijden van beangstigende situaties.
Een vertrouwd persoon wordt vaak gevraagd om mee te gaan als je toch persé
ergens naar toe moet. Zo leidt de klacht ertoe dat de mensen in de naaste
omgeving ook betrokken raken. Agorafobie treedt vaak op als je in grote
drukten en menigten terecht komt. Echter alleen zijn of je bevinden op een
afgelegen plek wordt ook vaak als angstig ervaren. De gedachten niet snel
hulp te kunnen krijgen wanneer nodig of niet snel thuis te kunnen komen
versterken de angstgevoelens.
Angst voor roltrappen / roltrapfobie
Heel bang zijn voor het gebruik van een roltrap is een vorm van een fobie.
Bang zijn voor situaties waarin je met de roltrap moet is lastig. Zeker
wanneer je naar een warenhuis wilt, met de metro wilt gaan, op vliegvelden
naar boven of beneden wilt. Ook het staan op lange lopende banden kan moeilijkheden
geven. Je hebt de neiging situaties met roltrappen te willen vermijden.
Meestal zal je je schamen voor deze klacht en allerlei smoesjes bedenken
om niet met de roltrap te hoeven.
Overspannenheid, overbelasting
Als je overspannen raakt, gebeurt dit meestal na een periode van langdurige
overbelasting. Als stressklachten zich gaan uiten, komen angst, burn-out
en depressieve klachten vaak voor naast lichamelijke ongemakken. Herstel
vraagt een nieuwe start, waarbij je anders met de omgeving, het eigen karakter
en gevoelens omgaat.
Angst
voor kritiek geven en/of ontvangen
Angst om kritiek te kunnen krijgen of te moeten geven geeft vaak onrust
en leidt dantot het afzeggen van afspraken, piekeren, vermijden van gespreksonderwerpen
die gevoelig liggen en faalangst. Angst voor kritiek is een angstklacht
die wordt uitgelokt door situaties waar je door andere mensen geobserveerd
wordt. Ook kan het zijn dat je jezelf inhoudt om kritiek te geven uit angst
emotioneel, boos of verdrietig te worden.
Assertiviteit, weerbaarheid, uitdrukkingsvaardigheden, conflicthantering,
niet schuldig voelen zijn allemaal thema's die veel voorkomen bij angst
voor kritiek.
Angst
voor geluiden of harde knallen
Mensen met een enorme angst of schrik voor geluiden en knallen voelen zich
vaak onbegrepen en niet gerespecteerd om hun angstklacht. Angst voor geluiden
kan ernstige vormen aannemen. Wanneer je situaties actief uit de weg gaat
of gespannen en angstig blijft in situaties waarin de geluiden kunnen optreden,
spreken we van een geluidfobie.
Geluidsfobici schrikken van geluiden waarvan ze niet gemakkelijk los van
kunnen komen. Alleen de wetenschap met deze geluiden geconfronteerd te kunnen
worden is genoeg om lange tijd angstig en gespannen te zijn. Soms herinnert
het aan een eerdere gebeurtenis die traumatiserend is geweest. Daarnaast
kan soms depressie en overspannenheid tot aversie tegen geluiden leiden.
Flauwvallen
Heel bang zijn voor flauwvallen is een vorm van een fobie. Bij bloedprikken,
zenuwachtigheid, lang in de rij staan bij de kassa, in drukke menigten
of juist in een verlaten omgeving etc. kunnen allemaal leiden tot heftige
lichaamsreakties waarbij je bang bent om flauw te vallen. Degenen die
voortdurend onrustig blijven in omgevingen waarin ze bang zijn om flauw
te vallen, ondervinden onnodig veel last van hun klacht en lijden daaronder.
Soms gaat het zover dat je bijna de deur niet meer uit durft of altijd
een bekende om zich heen wil hebben. Lichamelijke reakties als duizelig,
draaierig, verdwaasd, angstig of zenuwachtig voelen kunnen zelfs leiden
tot paniek en hyperventilatie.
Trilangst
Erge trilangst is een vorm van een sociale fobie. Trilangst is een veelvoorkomende
angst die leidt tot vermijding van situaties. Geen slokje drinken meer
durven te nemen als een ander kijkt, geen soep durven eten bij de schoonfamilie,
niet meer met je baas in de kantine durven te zitten. Constant op je hoede
moeten zijn om te zien of anderen je niet aankijken.
Veel
mensen hebben trilangst, echter voor sommigen is deze angst een handicap.
Een verpleegkundige die geen injecties meer durft te geven, iemand die
niet meer bij mensen op bezoek durft uit angst te trillen, iemand die
op het werk niet meer het woord durft te nemen tijdens vergaderingen etc.
Er is hier sprake van een uit de hand gelopen angst, waarbij in veel gevallen
situaties vermeden worden.
Angst
voor afgaan / schaamte
Heel erg bang zijn voor negatieve beoordeling, vreemd gedrag, een vreemd
uiterlijk of vreemde emoties leidt vaak tot zwijgen, liegen, ontkennen
of vermijden van gesprekken hierover met anderen. Vaak ga je langdurig
gebukt onder schaamte over jouw klachten. Doordat je je schaamt voor iets
word je passief en somber. Degenen
die vaak onrustig blijven als gevolg van schaamte of angst voor beoordeling
door anderen of piekeren komen voor behandeling in aanmerking.
Bang
in het verkeer
Veel
mensen durven geen auto te rijden in moeilijke situaties. Denk aan: angst
om in een file vast te komen, angst voor het optreden van een heftige
paniekaanval of hyperventilatie verschijnselen, schrikachtigheid t.g.v.
een ongeval, angst om de controle te verliezen, angst om vrachtwagens
in te halen, angst om bijrijder te zijn, etc.
De angst heeft lang niet altijd met onervarenheid te maken te hebben.
Veel mensen met angst voor autorijden ontwikkelen de klacht na jaren van
verkeerservaring. Vaak worden smoesjes bedacht om onder het autorijden
uit te komen, uit angst voor onbegrip van anderen.
Trauma
(PTSS of PTSD)
Dit betekent mensen met traumatische herbelevingen, beladen herinneringen
en emotionele klachten ten gevolge van een ongeluk, misdrijf, inbraak, brand,
verlies van een baan/ontslag, beëindiging van een relatie, overval,
getuige van geweld, het zien sterven van iemand, mishandeling etc.
Na
het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis, raak je er soms in vast. Je
merkt dat je sinds de gebeurtenis veel spanning blijft houden en dat je
emotioneel uit balans bent geraakt of mogelijk nachtmerries, herbelevingen
of angsten/fobie?ontwikkelt. Ook kan het zijn dat je situaties niet meer
wilt opzoeken omdat confrontatie erg beladen is geworden.
Als
klachten zeer storend zijn spreken we zelfs van een 'Post Traumatische
Stress stoornis' (PTSS) of 'Post Traumatic stress disorder' (PTSD).
Klachten die hierbij kunnen optreden zijn: het opnieuw doorleven van de
ervaring, verhoogde staat van paraatheid
spanningen ,schaamte of schuldgevoel, geiriteerd of slecht humeur, depressie
, piekeren en zorgen maken , angsten, fobieklachten, negatieve zelfwaardering,
slaapproblemen, relatieproblemen, onverklaarbare lichamelijke klachten.
Sollicitatie
angst
Heel erg bang zijn voor sollicitaties is een vorm van faalangst. Door spanning
kan je minder goed functioneren en presenteren en de angst voor afwijzing
leidt tot onrust, angst en gespannenheid.
Moeilijk kunnen slapen, je constant afvragen wat ze van je willen weten,
waar moet je op bedacht zijn?, hoe moet je overkomen? Dichtklappen bij deze
gesprekken, moeilijk kunnen luisteren of geen houding kunnen geven in sollicitatiegesprekken
zijn enkele uitingsvormen van sollicitatie-angst.
Degenen die voortdurend onrustig blijven voor momenten waar het er om gaat,
waarop je moet laten zien wat je in huis hebt en op die momenten onderpresteren
komen voor behandeling in aanmerking. Ook voor mensen die niet los kunnen
komen van angstgedachten, faalangst en angst voor de beoordeling door anderen
kunnen voor behandeling in aanmerking komen.
Hoogtevrees
Hoogtevrees is een enkelvoudige fobie. Hoogtevrees komt veel voor en betekent
angst bij hoogten of diepten met een grote angst om te vallen. Veelal blokkeer
je, kan je niet meer normaal bewegen en voelt je je draaierig. Ook het zien
van andere mensen op hoge plaatsen brengt veelal dit gevoel teweeg.
Ook als je door jouw klachten veel situaties bent gaan vermijden raden we
je aan deze vrees te behandelen.
Claustrofobie
Heel erg bang zijn voor kleine ruimtes is een vorm van een specifieke
fobie.
Bang zijn in kleine ruimtes als liften, kelders, wc, vliegtuig, auto, enz.
komt veel voor. Claustrofobie is dan ook bij veel mensen bekend. Confrontatie
met kleine ruimtes waarin je je opgesloten voelt, kunnen leiden tot angst
of zelfs paniekreakties. Als dit gevoel je overvalt kan dit leiden tot:
ademhappen, duizeligheid, hartbonzen, trillen, zweten, schudden, misselijkheid,
even niet meer jezelf zijn, gevoelloosheid of versteend/verlamt voelen,
rillingen (warm of koud), verkrampt gevoel op de borst, doodsangst, hyperventilatie,
angst gek te worden.
Angst voor intimiteit, aanraking, seksualiteit
Angst of fobie voor intiem contact is een angstklacht die veel voorkomt
en voor veel ongemak zorgt. Angst om aangeraakt te worden, angst om te versieren
of versierd te worden, angst om een intieme of seksuele relatie aan te gaan
zijn enkele uitingsvormen van angst voor intimiteit. Soms leidt deze klacht
tot eenzaamheid. De spanning die door deze klachten veroorzaakt wordt uit
zich in verlegenheid, depressie, teleurstelling in anderen etc. Bij mannen
komen seksuele stoornissen voor als impotentieklachten en/of ejaculatie
stoornissen. Bij vrouwen is vaginisme of pijnlijk vrijen vaak een uitvloeisel
van deze angstklacht.
Mogelijke
oorzaken voor het ontstaan van deze angst: eerdere seksuele ervaringen,
opvoeding (zoals het gemis aan een liefdevolle opvoeding), sociale angstklachten
en gebrek aan assertiviteit, minderwaardigheidsgevoelens, eerdere teleurstelling
met contacten, depressiviteit. Het gevolg van deze angstklachten is dat
je teleurgesteld raakt over jezelf en/of anderen en hulpeloosheid gaat
ontwikkelen, waardoor je passief, afwachtend of vermijdend wordt.
Spastische darm/colon
Een
spastische darm/colon of mogelijke diarreeklachten geeft vaak veel onrust
en kan leiden tot piekeren, gespannenheid en het afzeggen van afspraken.
De angst wordt vooral uitgelokt door situaties waarin je door andere mensen
geëvalueerd kunt worden. Bijvoorbeeld als je bij mensen op bezoek
moet, als je een gesprek moet voeren of in situaties waarin anderen kunnen
merken dat je gespannen, angstig of zenuwachtig bent. Deze klacht tast
vaak de bewegingsvrijheid en een belangrijk deel van het zelfvertrouwen
aan.
Dwangstoornis
/ OCD / OCS
Dwangklachten oftewel Obsessief Compulsieve stoornis (OCS) of Obsessive
Compulsive Disorder (OCD). Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen
obsessies (dwanggedachten) en compulsies (dwangmatig gedrag of dwanghandelingen).
Dwangklachten manifesteren zich in opdringende gedachten en gedragingen
die moeten worden uitgevoerd om spanning te verminderen. Dit kan leiden
tot urenlang handen wassen, tellen, rituelen uitwerken, controleren etc.
Dit kan op zijn beurt weer leiden tot meer angst en dan zit je in een
vicueuze cirkel.
Veel
dwangmatig gedrag heeft te maken met het proberen ongedaan te maken van
gevoelens van gevaar of angst, het afwenden van onheil. Hieronder enkele
voorbeelden:
Bij smetvrees of angst voor gifstoffen of asbest wordt veelal de omgeving of het lichaam uitvoerig gecontroleerd op mogelijk gevaarlijke stoffen en bacteriën. Door middel van handen en/of kleren wassen, het dichthouden van ramen, het vragen van geruststelling aan bijvoorbeeld de partner wil je de angst neutraliseren. Dit werkt maar voor korte duur.
Bij
rituelen is er een schijnbaar onlogisch gedrag waardoor je een een manier
hebt gevonden om het gevoel van angst of onheil af te wenden. Voorbeelden
zijn: het niet op de randen van stoeptegels mogen stappen, het eindeloos
opzeggen van gebedjes of leuzen, het dragen van bepaalde kleuren kleding
etc.
Dwanggedachten kunnen een marteling zijn. Steeds worden je gedachten gestuurd
naar hetzelfde, alsof een toets van het toetsenbord is blijven steken
en zich steeds herhaalt. Veel
dwangklachten zijn goed te behandelen of minimaal milder te maken.
Angst voor op vakantie gaan
Heel erg bang zijn voor het op vakantie gaan komt veel voor. De aanleiding
ervoor kan uiteenlopend zijn. Mensen kunnen bang zijn hun structuur te
verliezen. Deze angst zie je vaak bij dwangklachten. Ook andere vormen
van angst voor het op vakantie gaan zijn aanwezig. Angst om te vliegen,
om vreemde dieren (spinnen, slangen etc.) tegen te komen zijn bekend.
Angst voor de andere cultuur, gewoonten en onveiligheid kunnen een rol
spelen evenals de mogelijkheid tot het krijgen van een ziekte of ongeluk.
Heimwee kan jouw vakantie bemoeilijken en zelfs leiden tot vroegtijdige
terugkeer. Angst om een paniekaanval te krijgen of in claustrofobische
situaties terecht te komen tijdens een vakantie geeft vaak onrust en leidt
tot inkorten danwel afzeggen van de vakantie of het nemen van een vakantiebestemming
dicht bij huis. Overspannenheid en burn-outklachten komen bij deze groep
mensen geregeld voor.
Examenvrees of blokkade om te presteren
Angst
hebben voor een examen, een proefwerk, een rijexamen of theorie examen
of het maken van testen of andere beoordelings- of beslissings momenten.
Goed
auto kunnen rijden maar toch steeds voor het rij-examen zakken.
Voor een tentamen de stof goed hebben geleerd, maar dichtklappen zodat
je een onvoldoende scoort.
Auditie moeten doen voor een koor, toneel of muziekstuk maar van angst
geen woord kunnen uitbrengen, geen muziekinstrument meer kunnen bespelen.
Degenen die voortdurend onrustig blijven voor momenten waar het er om
gaat en op die momenten onderpresteren komen voor behandeling in aanmerking.
Ook voor mensen die niet zozeer onderpresteren maar niet los kunnen komen
van angstgedachten, faalangst en beoordeling door anderen kunnen voor
behandeling in aanmerking komen. Heel erg bang zijn voor examens is een
vorm van faalangst.
Paniekaanvallen
Een
paniekaanval is verschrikkelijk. Tijdens zo'n aanval voelen mensen dat
hen 'iets' overkomt, dat er iets mis is, dat het lijkt of ze aan het sterven
zijn. De fysieke verschijnselen nemen toe en de angst eveneens. Ze worden
opeens bevangen door duizeligheid, krijgen hartkloppingen, worden misselijk,
beginnen te zweten, krijgen geen adem meer, voelen zich stikken. Na een
poosje blijkt dat ze het overleefd hebben. Je verkeert continu in angst.
Angst
om te moeten overgeven
Angst
om te moeten overgeven geeft vaak veel onrust en leidt niet zelden tot
piekeren, gespannenheid en het afzeggen van afspraken. Ook komt het vaak
voor dat je bang bent om anderen te zien overgeven.
De
onrust neemt vaak toe als er griep heerst, als je je niet lekker voelt,
of bijvoorbeeld als je mensen ziet die dronken zijn. Situaties als de
achtbaan op de kermis, ziekenbezoek, veel eten/drinken en het cafébezoek
zal je willen vermijden.
Angst voor de wind
Angst of aversie voor de wind, het waaien, is een bekend fenomeen. Hoewel
het werkelijke gevaar (of vaak het gebrek daaraan) vaak logisch beredeneerd
kan worden, leidt dit niet tot afname van de angst. In 50% van de gevallen
is de angst of aversie ontstaan na een traumatische ervaring. Geregeld gaat
de angst voor de wind ook vergezeld met de angst voor noodweer.
Er
zijn verschillende categorieën van angst voor wind te onderscheiden:
Angst voor lichte bries en matige wind. Hierbij gaat het veelal om de
dreiging die hiervan uitgaat.
Angst voor storm.
Aversie tegen wind. Het gaat hier om een gevoel van irritatie, walging
en spanning waarbij niet zozeer angst als hoofdemotie optreedt. Soms kan
bij deze vorm een onderliggende depressie een rol spelen.
Angst voor het hebben van een prothese / invaliditeit
Angst hebben voor een prothese is bekend. Je wil graag situaties ontgaan
waarbij mensen aandacht kunnen vestigen op het hebben van een prothese.
Zoenen (kunstgebit) of een kamer met iemand delen kan voor ongemakkelijke
situaties zorgen als je je schaamt voor het hebben van een prothese. Heel
erg bang zijn voor situaties waarin anderen je kunnen beoordelen voor
het hebben van een handicap of prothese is een vorm van sociale angst.
Angst voor onweer
Mensen
met veel angst voor onweer voelen zich vaak onbegrepen en niet gerespecteerd.
Toch kan angst voor onweer kan ernstige vormen aannemen. Vanaf dat moment
spreken we van een onweerfobie.
Mensen met een onweerfobie letten veelvuldig op het weer, durven moeilijk
te gaan kamperen en worden erg angstig wanneer er onweer is of dreigt.
Wanneer het dagen lang warm en broeierig weer is, blijft men onrustig.
Roffelend geluid, of knipperende lampen kunnen al tot een hevige schrikreactie
leiden. Zelfs het oppikken van woorden beginnend met 'onw' zoals 'onwerkelijk',
'onwezenlijk' of 'onwaarschijnlijk' lijden soms al tot verhoogde waakzaamheid.
Hyperventilatie
Hyperventilatie bestaat uit een bij elkaar horende groep symptomen. Het
hyperventilatie syndroom kan een duidelijke oorzaak hebben, bijvoorbeeld
het is begonnen na het overlijden van een persoon, na een traumatische
ervaring etc. Nadien krijg je steeds hyperventilatie(aanvallen), vooral
wanneer je in stressvolle of emotioneel beladen situaties terecht komt.
Hyperventilatie wordt veroorzaakt doordat je te diep en te snel ademhaalt.
Juist gevoelens van moeilijk kunnen ademen en benauwdheid worden nogal
eens genoemd. Op hun beurt leiden deze gevoelens tot nog meer en diepere
ademhaling.
Angst voor de lift
Heel erg bang zijn voor liften is een vorm van een fobie.
Bang zijn in kleine ruimtes als liften maar vaak ook kelders, w.c., vliegtuig,
auto etc. komt veel voor. Claustrofobie is dan ook bij veel mensen een bekende
fobie. Confrontatie met een lift waarin je je opgesloten voelt kan leiden
tot angst of zelfs paniekreakties. Een piepend geluidje, een wat schokkerige
beweging, de grootte van de lift, uiterlijke ouderdom van de lift/het gebouw.
Als je voelt dat je niet meer weg kan dan kan dit o.a. leiden tot: ademhappen,
duizeligheid, hartbonzen, trillen, zweten ,schudden, misselijkheid, even
niet meer jezelf zijn, gevoelloosheid of versteend/verlamd voelen, rillingen
(warm of koud), verkrampt gevoel op de borst, doodsangst, hyperventilatie,
angst gek te worden. Veelal zal je de lift willen vermijden. Dit kan soms
moeilijke situaties opleveren.
Degenen
die voortdurend onrustig zijn in liften dan wel omgevingen waarin je je
opgesloten voelt en deze vermijden, ondervinden vaak onnodig veel last
van en deze klacht.
Sociale fobie
Sociale
fobieklachten geven vaak veel onrust en leiden vaak tot het afzeggen van
afspraken, piekeren en faalangst. Een sociale fobie is een angstklacht
die wordt uitgelokt door situaties waarbij andere mensen je beoordelen.
Dit kan zijn als je bij mensen op bezoek moet, als je een gesprek moet
houden of in situaties waarin anderen kunnen merken dat je gespannen,
angstig of zenuwachtig bent. Een sociale fobieklacht tast vaak een belangrijk
deel van het zelfvertrouwen aan.
Angst
voor asbest - gevaarlijke stoffen
Heel
erg bang zijn voor het inademen van asbestdeeltjes of angst voor het mogelijk
in aanraking komen met gevaarlijke stoffen kan leiden tot langdurige spanningen
en angst. Vaak ga je dan gebukt onder hardnekkige angstgedachten. Angst
voor direkte schade aan de gezondheid of angst voor een langdurige incubatietijd,
waardoor je op latere leeftijd ernstig ziek kunt worden, geeft veel lijdensdruk.
Bij angst voor asbest is de angst voor longkanker aanwezig. Bij andere gevaarlijke
stoffen is de angst aanwezig voor het aantasten van een variëteit aan
vitale organen.
Bij
deze klachten zie je vaak dat moeilijke en meer ontspannen periodes elkaar
kunnen afwisselen. Als er een uitlokker van de angst optreedt verergert
dat vaak de angst. Ook als personen uit de omgeving met asbest of andere
stoffen in aanraking zijn geweest kan er angst voor contact bestaan. De
klachten kunnen die van depressie en dwangklachten overlappen. Bij dwangklachten
is sprake van controle- en vermijdingsgedragingen die dominant aanwezig
zijn.
Dysmorphofobie,
angst voor een lelijk uiterlijk
Angst
voor een misvormd, vreemd of lelijk uiterlijk komt in verschillende maten
voor. Wanneer deze angst uit de hand loopt ontwikkel je een langdurige onzekerheid
over jouw uiterlijk. Vaak leidt dit tot depressieve gevoelens, piekeren
en zeer veel met het uiterlijk bezig zijn. Als de hoeveelheid tijd en aandacht
voor het uiterlijk zinloos veel is en/of mogelijke beoordelingen door anderen
voor veel spanningen zorgen, wordt gesproken van een minderwaardigheidscomplex.
Als je daardoor je anders gaat gedragen, situaties wil ontwijken of met
veel spanningen situaties ingaat kan de klacht vormen van een fobie aannemen
en is behandeling aan te raden.
Angst
voor een lelijk of onvolmaakt uiterlijk komt in grote verscheidenheid
voor. Lichaamsdelen als neus, oren, tong, benen, heupen, ogen en wenkbrauwen
maar ook het hebben van wallen onder de ogen, huidtype en huidafwijkingen,
manier van lopen en uitstraling kunnen onderdeel van obsessieve onrust
zijn.
hypochondrie
Hypochondrie houdt in dat je een grote vrees hebt om een ernstige ziekte
te hebben of te krijgen. Onschuldige hartkloppingen, een blaasje op tong,
pijn in de borst t.g.v. spierspanning, wazig zien, een raar gevoel in het
hoofd etc. leiden tot slepende angst en controlegedragingen. Je zoekt steeds
naar geruststelling voor de angst, maar krijgt deze meestal niet voldoende
waardoor de onrust blijft bestaan. Als in de omgeving iemand ziek is of
lichamelijke klachten heeft wordt de onrust vaak vergroot. Ook vragen velen
geruststelling van de omgeving, die hier geïrriteerd door kunnen raken.
Angst voor vlinders en/of motten
Heel erg bang zijn voor vlinders of motten is een vorm van een specifieke
(dieren-) fobie.
Angst voor vlinders en motten komt af en toe voor. Vaak worden zolders,
kelders, schuren, open ramen, buiten wandelen, parken, waterrijke omgevingen
vermeden. Het zien van schichtige snelle bewegingen van kleine dieren, schaduwen
of dartelende papiertjes leidt tot schrikreacties als je vermoedt dat het
om een vlinder of een mot gaat.
Kamperen,
een bezoekje aan het park of elders kunnen al leiden tot schrikreacties
en onrust. Er is hier sprake van een uit de hand gelopen angst, waarbij
in veel gevallen situaties vermeden worden waarin je geconfronteerd kan
worden met vlinders of motten. Degenen die voortdurend onrustig blijven
in een omgeving waarin vlinders of motten kunnen zijn, die op de vlucht
slaan of zelfs buiten zinnen raken wanneer er een vlinder of mot in de
buurt is, ondervinden onnodig veel last van hun angst en lijden eronder.
Als de angst frequent onrust veroorzaakt, is het verstandig hier hulp
voor te zoeken.
Angst
voor kikkers en/of padden
Bang zijn voor een kikker of pad komt regelmatig voor. Hierdoor worden weilanden,
vijvers en boswandelingen vermeden. Soms vermijd je ook het kijken naar
natuurfilms. Het zien van deze dieren leidt tot schrikreacties. Ook angst
voor geluiden van brullende kikkers of gekwaak kan huiveringen doen ontstaan.
Kamperen, een bezoekje aan een waterrijke omgeving, het park of elders kunnen
al leiden tot schrikreacties en onrust. Er is hier sprake van een uit de
hand gelopen angst, waarbij in veel gevallen situaties vermeden worden waarin
je geconfronteerd kan worden met kikkers of padden. Degenen die voortdurend
onrustig blijven in een omgeving waarin kikkers of padden kunnen zijn, die
op de vlucht slaan of zelfs buiten zinnen raken wanneer er een kikker of
pad in de buurt is, ondervinden onnodig veel last van hun angst. Als de
angst frequent onrust veroorzaakt, is het verstandig hier hulp voor te zoeken.
Angst
voor vogels
Heel erg bang zijn voor vogels is een vorm van een specifieke (dieren) fobie.
Het fladderende en onvoorspelbare in de beweging van vogels leidt dan tot
intense schrik of een paniekreaktie. Ook kan je bang zijn voor mogelijk
pikkende bewegingen die een vogel kan maken. Vaak ben je ook bang voor vleermuizen
of wespen. Voor sommigen is deze angst een handicap.
Degenen
die voortdurend onrustig blijven in omgevingen waarin vogels kunnen vliegen
en die op de vlucht slaan of zelfs buiten zinnen raken wanneer er een
vogel in de buurt is, ondervinden onnodig veel last van hun angst en lijden
eronder. Soms gaat het zover dat deuren en ramen gesloten blijven en dat
de omgeving wordt geinspecteerd op vogels. Fladderende bewegingen van
bijvoorbeeld dwarrelende bladeren, vogelgeluiden, of een bezoekje aan
het park of het centrum met de stadsduiven kunnen al leiden tot schrikreakties
en onrust. Er is hier sprake van een uit de hand gelopen angst, waarbij
in veel gevallen situaties vermeden worden waarin je geconfronteerd kan
worden met vogels.
Kinderangsten
Er
zijn veel angsten die spontaan herstel kennen bij het ouder worden. Andere
angstklachten daarentegen kunnen hardnekkig zijn en voor problemen zorgen.
Trauma, scheiding of verlieservaring kunnen in een aantal gevallen leiden
tot angsten. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan verlatingsangst.
Vaak worden angstreacties van kinderen door ouders direct begrepen. Soms
ook is moeilijk te achterhalen waarom een kind zich terugtrekt, angstig
reageert of situaties vermijdt. Dit omdat het kind zelf deze angsten en
emoties niet begrijpt en/of ze niet kan verwoorden.
Angst om te stikken
Angst om stikken leidt tot problemen omdat je vaak overalert bent. Veelal
kan de aanwezigheid van beoordelende anderen nog meer leiden tot deze angst.
Angst om te stikken komt in niet onbelangrijke mate voor bij mensen met
lichamelijke ademhalingsklachten zoals astma. Binnen een periode zijn er
vaak betere en slechtere dagen aan te wijzen. Bij de angst om te stikken
is er bij velen een terugkerende focus op ademen en het slikken. Dit kan
erg irriteren.
Er
zijn verschillende veroorzakers van angst om te stikken:
Als symptoom van angst/spanning: bij hyperventilatie, claustrofobie, paniekstoornis
en bij slikangsten/globus gevoel.
Fobie: de oorzaak kan dan niet altijd op eenduidige wijze worden gevonden,
maar de angst om te stikken leidt tot vermijdingsgedragingen en overmatige
voorzichtigheid.
Ten gevolge van dwanggedachten, overbelasting en depressie
Trauma gerelateerd: bij mensen die zich ooit hebben verslikt, anderen
benauwd hebben zien worden/stikken of bijvoorbeeld te lang onder water
zijn gehouden.
Angst
voor muizen en/of ratten
Angst voor muizen of ratten is een vorm van een specifieke (dieren-) fobie.
Deze angst voor muizen of ratten komt veel voor. Meestal worden zolders,
kelders en schuren vermeden. Het zien van schichtige snelle bewegingen van
kleine dieren leidt tot schrikreakties als je vermoedt dat het om een muis
of rat gaat. Angst voor knagende geluiden kan je uit je slaap houden.
Kamperen, een bezoekje aan de buren of bekenden, het park of elders kunnen
al leiden tot schrikreakties en onrust. Er is hier sprake van een uit de
hand gelopen angst, waarbij in veel gevallen situaties vermeden worden waarin
je geconfronteerd kan worden met muizen of ratten.
Degenen die voortdurend onrustig blijven in een omgeving waarin muizen of
ratten kunnen zijn, die op de vlucht slaan of zelfs buiten zinnen raken
wanneer er een muis of rat in de buurt is, ondervinden onnodig veel last
van hun angst en lijden eronder. Als de angst frequent onrust veroorzaakt,
is het verstandig hier hulp voor te zoeken.
Angst voor slangen
Heel
erg bang zijn voor wormen of slangen is een vorm van een specifieke (dieren)fobie.
Slangen- of wormenangst leidt veelal tot vermijding van situaties. Het
kan zijn dat je niet meer op vakantie durft, niet meer naar de dierentuin
gaat, geen tv beelden of plaatjes meer kunt zien waarop slangen of wormen
voorkomen. Ook het hebben van nare dromen over slangen en wormen kan het
gevolg zijn van deze angst.
Angst
voor insecten
Heel erg bang zijn voor insecten is een vorm van een specifieke (dieren)
fobie.
Veel mensen hebben angst voor insecten. Er zijn mensen die op het terras
zit of buiten in de tuin die panisch reageren op de aanwezigheid van zoemende
bijen of wespen, die onvoorspelbaar en razendsnel van richting veranderen.
Als de bij of wesp eenmaal achter de horizon is verdwenen keert geleidelijk
de rust terug. Voor sommigen is deze angst een handicap. Degene die geen
vuil meer in de prullebak durft te gooien, die op de vlucht slaat of zelfs
buiten zinnen raakt wanneer er een bij in de buurt is ondervindt onnodig
veel last van zijn/haar angst. Soms gaat het zover dat tijdens het bijenseizoen
deuren en ramen gesloten blijven en dat het huis wordt geinspecteerd op
insecten. Zoemende geluiden en vliegende insecten leiden tot schrikreakties
en voortdurende onrust. Er is hier sprake van een uit de hand gelopen angst,
waarbij in veel gevallen situaties vermeden worden.
Angst voor honden
Heel erg bang zijn voor honden is een vorm van een specifieke (dieren) fobie.
Angst voor honden is een veel voorkomende angst waardoor situaties vermeden
worden. Angst dat een hond je plotseling kan bespringen of kan bijten leidt
tot angst wanneer een hond je pad kruist. In bepaalde gevallen is het onduidelijk
waarom je er bang voor bent, je bent het gewoon.
Degenen
die voortdurend onrustig blijven in omgevingen waarin honden kunnen zijn
en die op de vlucht slaan of zelfs buiten zinnen raken wanneer er een
hond in de buurt is, ondervinden onnodig veel last van hun angst en lijden
eronder. Soms gaat het zover dat deuren gesloten blijven en dat de omgeving
wordt geïnspecteerd op honden. Een bezoekje aan de buren of bekenden,
het park of elders kan al leiden tot schrikreakties en onrust. Er is hier
sprake van een uit de hand gelopen angst, waarbij in veel gevallen situaties
vermeden worden waarin je geconfronteerd kan worden met honden.
Angst voor katten
Heel erg bang zijn voor katten is een vorm van een specifieke (dieren)
fobie. Angst voor katten is een bekend fenomeen. Je kunt bijvoorbeeld
bang zijn dat een kat je plotseling bespringt, vast gaat zitten in je
kleding of dat de kat je misschien gaat krabben.
Degenen die voortdurend onrustig blijven in een omgeving waarin katten
kunnen zijn, die op de vlucht slaan of zelfs buiten zinnen raken wanneer
er een kat in de buurt is, ondervinden onnodig veel last en van hun angst
en lijden eronder. Soms gaat het zover dat deuren en ramen gesloten blijven
en dat de omgeving wordt geinspecteerd op katten. Er is hier sprake van
een uit de hand gelopen angst, waarbij in veel gevallen situaties vermeden
worden waarin je geconfronteerd kan worden met katten.
Angst voor spinnen
Heel erg bang zijn voor spinnen is een vorm van een specifieke (dieren)
fobie.Spinnenangst is een veel voorkomende angst die veelal leidt tot
vermijding van situaties. Het kan zijn dat je geen spin uit de kamer durft
te verwijderen, niet meer de kelder in durft, heel veel poetst uit angst
voor spinnenwebben, of gewoon vermijdt om nog gezellig een weekendje met
de tent op de camping te gaan staan. Het zien van een spin of het denken
aan een spin leidt veelal tot erge angst of paniek. Wegrennen uit de situatie
of verstijven van schrik is wat er vaak gebeurt.
Onzekerheid bij de opvoeding van kinderen
Bij ouders ontstaan soms veel onzekerheden over thema's als: eten, slapen,
zindelijkheid, grenzen stellen en contact maken met het kind. Bij wat
oudere kinderen beginnen ook aspecten van autoriteit sterker te gelden.
Ook de angst van ouders om hun eigen angsten en onrust op het kind over
te brengen is een bekend fenomeen. In dit geval ben je bang voor de 'besmettelijkheid'
van angstklachten op zoontje/dochtertje.
Bij schoolgaande kinderen kunnen faalangst, verlegenheid/teruggetrokken
gedrag, niet naar school willen gaan, hyperactiviteit, druk gedrag en
andere ontwikkelingsproblemen de ouders voor moeilijke vraagstukken stellen.
Ook kunnen thema's als hechtingsangst, bindingsangst of verlatingsangst
bij ouders en/of het kind een rol gaan spelen en doorwerken in de opvoeding.